ዮርዳኖስ፡ባሕር አየችና ሸሸች - ከአል-መቅጠስ እስከ ዛሬው ተአምር

 

ዮርዳኖስ፡ባሕር አየችና ሸሸች - ከአል-መቅጠስ እስከ ዛሬው ተአምር

በ ያዕቆብ ሰንደቁ

በመካከለኛው ምስራቅ ምድር፣ በዮርዳኖስና በእስራኤል ድንበር መካከል የምትፈስ አንዲት ወንዝ አለች። በዓይን ሲያዩዋት እንደ አባይ ግርማ የላትም፣ እንደ አማዞንም ስፋት የላትም። ይሁን እንጂ ይህች ወንዝ ተራ የውሃ አካል አይደለችም፤ የብሉይ ኪዳን ተስፋ ከሐዲስ ኪዳን የምስራች ጋር የተገናኘበት፣ ሰማያት የተከፈቱበት እና የሰው ልጅ ከፈጣሪው ጋር የታረቀበት የታሪክ ማህደር ናት። እሷም የዮርዳኖስ ወንዝ ናት።

የዮርዳኖስ መልክአ ምድር እናታሪካዊ ዳራ

ዮርዳኖስ ከሊባኖስ ተራሮች በመነሳት የገሊላን ባሕር አቋርጦ እስከ ሙት ባሕር (Dead Sea) ድረስ ይዘልቃል። "ዮርዳኖስ" የሚለው ስም ትርጉም በዕብራይስጥ "ወራጅ" ወይም "ከላይ የሚወርድ" ማለት ነው። ዛሬ ላይ ወንዙ በእስራኤል፣ በፍልስጤም እና በዮርዳኖስ ሀገር መካከል ድንበር ሆኖ ቢያገለግልም፣ ለመላው የክርስትና ዓለም ግን ከድንበር በላይ የሆነ መንፈሳዊ ድልድይ ነው። ምንም እንኳን ዛሬ ላይ ወንዙ በልማትና በውሃ አጠቃቀም ምክንያት መጠኑ ቢቀንስም፣ በየዓመቱ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ምዕመናን ለበረከት ይጎበኙታል።

አል-ማግታስ (Al-Maghtas)፦ በሦስት ምዕራፎች የተከተበ ታሪክ

"የሃይማኖት ምሁራን መድኃኒታችን ኢየሱስ የተጠመቀው በዮርዳኖስ ማዶ በሚገኘውና በዩኔስኮ (UNESCO) ጥበቃ በሚደረግለት ቤተንያ (Bethany Beyond the Jordan) እንደሆነ ያምናሉ።" ዛሬ በዮርዳኖስ ሀገረ ግዛት ውስጥ "አል-መቅጠስ" (ትርጉሙም "የጥምቀት ቦታ") ተብሎ የሚጠራው ስፍራ፣ በታሪክ ሂደት ውስጥ ሦስት ዋና ዋና ምዕራፎችን አሳልፏል፦

1.    የመጀመሪያው ዘመን (1ኛው ክ.ዘ)፦ በመጽሐፍ ቅዱስ "በዮርዳኖስ ማዶ ያለችው ቢታንያ" (ዮሐ. 1:28) ተብላ የምትጠራው ይህች ስፍራ ናት። መጥምቁ ዮሐንስ ይኖርባትና ያጠምቅባት የነበረችው ይህችው ቦታ፣ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ የተጠመቀባትና ነቢዩ ኤልያስ በነበልባል ሰረገላ ወደ ሰማይ የዐረገባት ቅድስት ምድር ናት። በወቅቱ ስፍራው ለእንግዳ ተቀባይነትና ለጸሎት ምቹ የነበረ ጫካማ አካባቢ ነበር።

2.      የባይዛንታይን ዘመን (4ኛው - 7ኛው ክ.ዘ )፦ ክርስትና በመላው የሮም ግዛት ሲሰፋ፣ ንግሥት ዕሌኒን ጨምሮ በርካታ ነጋድያን ስፍራውን ይጎበኙት ጀመር። በዚህ ወቅት ጌታ በተጠመቀበት ቦታ ላይ የእምነበረድ ዓምድ ተተክሎ፣ በርካታ አብያተ ክርስቲያናት፣ ገዳማትና የእንግዳ ማረፊያዎች ተገንብተው ነበር።

3.      የመጥፋትና የዳግም መገኘት ዘመን፦ ከእስልምና መስፋፋትና ከተለያዩ ጦርነቶች በኋላ ስፍራው ተረስቶና ፈንጂ ተቀብሮበት ለብዙ ዘመናት ቆይቷል። እ.ኤ.አ በ1994 በእስራኤልና በዮርዳኖስ መካከል የሰላም ስምምነት ከተፈረመ በኋላ ነው ፈንጂው ተጠርጎ አርኪኦሎጂያዊ ቁፋሮ የተጀመረው። በ2015 ደግሞ ዩኔስኮ (UNESCO) ቦታውን በዓለም ቅርስነት መዝግቦታል።

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ የተጠመቀባት የእምነበረድ ዓምድ ቦታ

በአርኪኦሎጂና በጥናት የተረጋገጠው እውነት

ለብዙ ዘመናት በታሪክ ብቻ ሲጠቀሱ የነበሩ ስፍራዎች በቁፋሮ ዳግም ተገኝተዋል። አርኪኦሎጂስቶች በትክክል ጌታ በተጠመቀበት ቦታ ላይ የሚከተሉትን አስደናቂ እውነታዎች አግኝተዋል፦

·         አብያተ ክርስቲያናት፦ እርስ በእርሳቸው ተያይዘው የተገነቡ የአምስት አብያተ ክርስቲያናት ፍርስራሾች ተገኝተዋል። ይህም የወንዙ ጎርፍ አብያተ ክርስቲያናቱን በሰበረ ቁጥር፣ ቀደምት ክርስቲያኖች በዚያው ቅዱስ ስፍራ ላይ በድጋሚ ይገነቡ እንደነበር ያሳያል።

·    የጥምቀት ገንዳዎች፦ የመስቀል ቅርጽ ያለው እና ወደ ውስጥ የሚወርድባቸው አምስት ደረጃዎች ያሉት ጥንታዊ ገንዳ ተገኝቷል። እነዚህ ደረጃዎች አማኞች ወደ ውሃው ሲወርዱ ትሕትናን፣ ሲወጡ ደግሞ ትንሣኤን እንደሚያመለክቱ ይታመናል።

·       የእምነበረድ ዓምድ፦ በ6ኛው ክፍለ ዘመን የነበሩ መንገደኞች "ጌታ በተጠመቀበት ቦታ ላይ የብረት መስቀል ያለበት የእምነበረድ ዓምድ አለ" ብለው የጻፉት መሠረት በትክክል በተባለው ቦታ ላይ ተገኝቷል።

 ·         የመጥምቁ ዮሐንስ ዋሻ፦ ዮሐንስ መጥምቅ ይኖርበትና ያስተምርበት የነበረው ዋሻ በታዋቂ የአርኪዎሎጂ ባለሙያ  ሺሞን ጊብሰን እ.ኤ.አ በ2004 ተገኝቷል። በዋሻው ግድግዳ ላይ ጥንታዊ ክርስቲያኖች የጻፏቸው ጽሁፎችና የሳሏቸው መስቀሎች ዛሬም ድረስ ይታያሉ።

 ዮሐንስ መጥምቅ ይኖርበትና ያስተምርበት የነበረው ዋሻ ፎቶግራፍ አንሺው ቶድ ቦለን

"ባሕር አየችና ሸሸች"፦ የዮርዳኖስ ወንዝ ተአምር

የዮርዳኖስ ወንዝ ታሪክ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ብቻ የተገደበ አይደለም፤ ዛሬም በየዓመቱ በጥምቀት በዓል (ጥር 11/ጃንዋሪ 19) የሚከሰት ድንቅ ተአምር አለው። መዝሙረኛው ዳዊት "ባሕር አየችና ሸሸች፤ ዮርዳኖስም ወደ ኋላው ተመለሰ" (መዝ 113:3) ብሎ እንደተነበየው፣ ጸሎተ ጥምቀቱ ሲከናወን ወንዙ ባሕርዩን ይቀይራል።

የሃይማኖት አባቶች መስቀሉን ወደ ወንዙ ሲጥሉ፣ ወንዙ ፍሰቱን አቁሞ ወደ ኋላ መመለስ ይጀምራል። ይህን ክስተት በዓይናቸው ያዩ በርካታ ምእመናን እንዲህ ሲሉ ይመሰክራሉ፦

"መስቀሉ ሲወረወር ወንዙ ልክ እንደ ሰው ተባብሮ ቆመ፤ ከዚያም ፍሰቱ ወደ ኋላ መመለስ ጀመረ። ይህ በዓይን ካላዩት ለማመን የሚከብድ እውነት ነው!" — ማሪና ፔትሮቫ (ከሩሲያ)

አንድሬስ ኒኮላስ የተባለ ግሪካዊ እማኝ ደግሞ እንዲህ ብሏል፦ "እኔ መሃንዲስ ነኝ፣ በሳይንስ አምናለሁ። ነገር ግን በዮርዳኖስ ወንዝ ያየሁት ነገር ሳይንሳዊ ማብራሪያ የለውም። ውሃው ወደ ታች መፍሰሱን አቁሞ ለደቂቃዎች ወደ ኋላ ሲመለስ ማየቴ ሕይወቴን ቀይሮታል።"

በሚዲያና በቪዲዮ የተደገፉ ምስክርነቶች

በዘመናዊው ዓለም ይህ ክስተት እንደ Pravmir፣ RT እና Greek Reporter ባሉ ዓለም አቀፍ የዜና አውታሮች በቪዲዮ ተደግፎ ቀርቧል። መስቀሉ ውሃውን ሲነካው የሚፈጠረው መታወክ፣ ነጭ ርግቦች በድንገት ከሰማይ መጥተው በውሃው ላይ ሲያንዣብቡ እና በወንዙ ላይ የተጣሉ ቅርንጫፎች ወደ ኋላ (ወደ ላይ) ሲፈሱ ማየት ለሳይንሳዊው እይታ ትልቅ ፈተና ሆኗል።

የሳይንሳዊ እይታ ፈተና ቢኖርም፣ ክስተቱ በዓመት አንድ ቀን፣ ያውም በጸሎቱ ሥነ-ሥርዓት ወቅት (ፓትርያርኩ 'በዮርዳኖስ በተጠመቅህ ጊዜ' የሚለውን ጸሎት በሚያደርሱበት ቅጽበት) ብቻ መከሰቱ ከተፈጥሮ በላይ የሆነ ኃይል (Supernatural Power) እንዳለ ማረጋገጫ ነው።

የዮርዳኖስ መንፈሳዊ ትርጉምና የመፈወስ ኃይል

ዮርዳኖስ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ተራ ወንዝ አይደለም፤ ከዘፍጥረት እስከ ዮሐንስ ራእይ ድረስ ትልቅ መንፈሳዊ ትርጉም ያለው፣ የእግዚአብሔር ተአምራት የሚገለጡበትና የሰው ልጅ ሕይወት የሚቀየርበት "የመሻገሪያ ድልድይ" ነው።

·         የእስራኤላውያን መሻገር (ኢያሱ 3)፦ እስራኤላውያን ከባርነት ምድር ወጥተው ወደ ተስፋይቱ ምድር ከነዓን ለመግባት የዮርዳኖስ ወንዝ ግድ ሆኖባቸው ነበር። ነገር ግን ካህናቱ የቃል ኪዳኑን ታቦት ተሸክመው የወንዙን ውሃ ሲረግጡ፣ ውሃው እንደ ግድግዳ ቆመ፤ ሕዝቡም በደረቅ ምድር ተሻገሩ። ይህ ታሪክ በጥምቀት ከኃጢአት ባርነት ወደ እግዚአብሔር መንግሥት የመሻገራችን ታላቅ ምሳሌ ነው።

·         የነቢያቱ ኤልያስና ኤልሳዕ ተአምር (2 ነገሥት 2)፦ ዮርዳኖስ የሥልጣንና የኃይል መገለጫ ነው። ነቢዩ ኤልያስ ወደ ሰማይ ከመጥቀሱ በፊት ልብሱን አጣጥፎ ወንዙን ሲመታው ውሃው ለሁለት ተከፍሎለታል። ኤልያስ በሰረገላ ካረገ በኋላም፣ ኤልሳዕ የኤልያስን ካባ አንስቶ ወንዙን ሲመታው ውሃው በድጋሚ ተከፍሏል። ይህም መለኮታዊ ሥልጣን ከኤልያስ ወደ ኤልሳዕ መሸጋገሩን ያረጋገጠ ክስተት ነበር።

·         የንዕማን ሶርያዊው መፈወስ (2 ነገሥት 5)፦ የሶርያ ጦር አዛዥ ንዕማን በለምጽ በሽታ ተመትቶ ነበር። ነቢዩ ኤልሳዕ "ወደ ዮርዳኖስ ሂድና ሰባት ጊዜ ተጠምቅ" አለው። ንዕማን በዮርዳኖስ ሰባት ጊዜ ሲጠመቅ ሥጋው እንደ ሕፃን ሥጋ ሆኖ ድኗል። ይህ ክስተት ጥምቀት ሥጋን ብቻ ሳይሆን ነፍስን ከኃጢአት ለምጽ እንደሚያነጻ ትልቅ ትምህርት ይሰጠናል።

·       የሥላሴ መገለጥ (ማቴዎስ 3)፦ ይህ የዮርዳኖስ ታሪክ ማጠቃለያና ትልቁ ክስተት ነው። ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በዮሐንስ እጅ ለመጠመቅ ወደ ዮርዳኖስ በመጣ ጊዜ ምስጢረ ሥላሴ በግልጽ ተገልጧል፤ አብ በደመና "የምወደው ልጄ ይህ ነው" ሲል፣ ወልድ በዮርዳኖስ ቆሞ፣ መንፈስ ቅዱስ ደግሞ በርግብ አምሳል ወርዷል።

ተስፋ የሚሰጡ የተአምራዊ ፈውስ ምስክርነቶች

ወደ ዮርዳኖስ ወንዝ በእምነት የሚገቡና ጸበሉን የሚጠቀሙ ሰዎች ዛሬም ድረስ ልዩ ልዩ ፈውሶችን እንደሚያገኙ ይነገራል፦

·         የቆዳ በሽታዎች፦ እንደ ንዕማን ሶርያዊው ሁሉ፣ ዛሬም በቆዳ በሽታ፣ በለምጽና በተለያዩ ቁስሎች የሚሰቃዩ ሰዎች በወንዙ ተጠምቀውና ጸበሉን ተረጭተው እንደሚፈወሱ በደስታ ይመሰክራሉ።

·         የመካንነት ችግር፦ ብዙ ክርስቲያን እናቶች የዮርዳኖስን ውሃ በመጠጣትና በመታጠብ፣ በፈጣሪ ቸርነት የልጅ በረከትን እንዳገኙ ምስክርነታቸውን ይሰጣሉ።

·        መንፈሳዊ ሰላም፦ ከዓለም ጭንቀትና ከውስጥ መታወክ ለመፈወስ ብዙዎች ወደ ዮርዳኖስ ያመራሉ፤ በዚያም የሚሰማቸው ልዩ ሰላም "ከነፍስ ደዌ የመፈወስ" ትልቅ ተአምር ተደርጎ ይቆጠራል።

·   የውሃው መቀደስ፦ የዮርዳኖስ ወንዝ ውሃው ጭቃማና ለዓይን የሚታወክ ቢሆንም፣ በውስጡ የተቀዱት ጸበሎች ግን ለብዙ ዓመታት ሳይበላሹ፣ ሳይሸቱና ሳይደፈርሱ እንደሚቆዩ ምዕመናን በአድናቆት ይናገራሉ።

ማጠቃለያ

የዮርዳኖስ ወንዝ የመጽሐፍ ቅዱስን ትንቢት፣ የቤተክርስቲያንን ታሪክ እና የሳይንስን ጥያቄ በአንድ ላይ አቅፎ የያዘ ድንቅ ስፍራ ነው። በአል-መቅጠስ የሚገኙት ጥንታዊ ፍርስራሾች የታሪኩን እውነተኝነት ሲያረጋግጡ፣ በየዓመቱ የሚታየው የወንዙ ወደ ኋላ መመለስ ደግሞ ተአምራቱ ዛሬም እንደሚቀጥሉ ያሳየናል።

ወደዚህ ቅዱስ ስፍራ በአካል መሄድ ባንችል እንኳ፣ በሃሳባችን ዮርዳኖስ ወርደን፣ በረከቱን ተካፍለን የነፍስ ሰላምን እንድንጎናጸፍ የጥምቀት በዓል ይጋብዘናል።

መልካም የጥምቀት በዓል ለሁላችሁም!

ያዕቆብ ሰንደቁ

ጥር 2018

አዲስ አበባ