ስብከት የቅዱሳን አባቶች የጸሎት ምስጢር በዐቢይ ጾም

የቅዱሳን አባቶች የጸሎት ምስጢር በዐቢይ ጾም

 በያዕቆብ ሰንደቁ

በዐቢይ ጾም ወቅት ሆዳችን ከእህል ሲቆጠብ፣ ነፍሳችን ደግሞ በሰማያዊ መና መጥገብ ይኖርባታል። ያ ሰማያዊ መና ደግሞ "ጸሎት" ነው። የምሥራቅ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን የዓለም ብርሃን የሆኑት ቅዱሳን አባቶች፣ ስለ ጸሎት በጥልቀት አስተምረዋል። ትምህርታቸውም ዝም ብሎ ቃላትን ከመድገም በላይ በሕይወት ከመኖርና ከእግዚአብሔር ጋር በቀጥታ ከመነጋገር ጋር የተያያዘ ነው።

በዚህ በረከት በሞላበት የጾም ወራት፣ የጸሎትን ጣዕም እንረዳ ዘንድ የእነዚህን ታላላቅ አባቶች ምስጢር በዝርዝር እንመልከት፦

 

1. ቅዱስ አትናቴዎስ ዘእስክንድርያ፦ "የነፍስ መስታወት"

ቅዱስ አትናቴዎስ ስለ ጸሎት ሲያስተምር በተለይ "መዝሙረ ዳዊት" ለጸሎት ያለውን ፋይዳ በእጅጉ ያጎላል። "ወደ ማርሴሊኖስ የተላከ መልእክት" (Letter to Marcellinus) በተሰኘው ድንቅ ድርሳኑ፣ መዝሙረ ዳዊትን ከሌሎች መጻሕፍት ለይቶ የሚያይበት ሦስት ዋና ነጥቦች አሉት፦

·         የነፍስ መስታወት፦ ሌሎች መጻሕፍት የታሪክ ክስተቶችን ወይም ትዕዛዛትን ይነግሩናል። መዝሙረ ዳዊት ግን የሰውን ልጅ ውስጣዊ ማንነት ይገልጣል። "መዝሙራትን የምታነብ ሰው፣ ቃላቱን እንደ ራስህ ቃላት አድርገህ እንድትጠቀምባቸው ይረዱሃል" ይላል። ጸሎቱ የዳዊት ብቻ ሳይሆን የጸላዩ ሰው የግል ጸሎት ይሆናል።

·         ለሁሉም የሕይወት አጋጣሚ የሚሆን መድኃኒት፦ አትናቴዎስ መዝሙራትን እንደ "መንፈሳዊ መድኃኒት ቤት" ይቆጥራቸዋል። በጠላቶች ስትከበብ መዝሙር 3 ወይም 54ን፣ በኃጢአት ተጸጽተህ ይቅርታ ስትሻ መዝሙር 50ን፣ ለማመስገን ስትፈልግ መዝሙር 102ን ወይም 144ን እንድንጸልይ ይመክራል።

·         ቃለ እግዚአብሔርን በራስ አንደበት መናገር፦ በመዝሙረ ዳዊት እግዚአብሔር የተናገራቸውን ቃላት እኛው መልሰን ለእርሱ እንጸልያለን። ይህ ጸሎታችንን ፍጹም መንፈሳዊና በእግዚአብሔር ዘንድ ተቀባይነት ያለው ያደርገዋል።

2. ቅዱስ ባስልዮስ ዘቂሳሪያ፦ "ሥርዓታዊው ጸሎት"

ቅዱስ ባስልዮስ ጸሎት የተወሰነ ሰዓት ብቻ ሳይሆን የዘወትር የሕይወት ልምምድ መሆን እንዳለበት ያስተምራል።

·         ሳታቋርጡ ጸልዩ፦ "ሰፊው ሕግጋት" በሚለው መጽሐፉ፣ ጸሎት ማለት በቃላት ብቻ የሚገለጽ ሳይሆን፣ በሥራችንና በኑሯችን ሁሉ ለእግዚአብሔር የምናቀርበው ምስጋና እንደሆነ ገልጿል። ሲመገቡ፣ ሲሠሩና ሲተኙ እንኳ በልብ እግዚአብሔርን ማሰብ የማያቋርጥ ጸሎት ነው።

·         የጸሎት አደራደር፦ ስንጸልይ በሥርዓት መሆን አለበት ይላል። መጀመሪያ ምስጋና (ስለ ክብሩ)፣ በመቀጠል ኑዛዜ (ስለ ኃጢአታችን)፣ በመጨረሻም ልመና (የሚያስፈልገንን መጠየቅ)። "ወደ ምድራዊ ንጉሥ ፊት ስትቀርብ መጀመሪያ ሳታመሰግን አታቀርብም፤ ወደ ሰማያዊው ንጉሥማ እንዴት ይብሳል!" ይላል።

3. ቅዱስ ዮሐንስ አፈወርቅ፦ "የነፍስ እስትንፋስ"

ቅዱስ ዮሐንስ ጸሎትን እንደ "ነፍስ እስትንፋስ" ነው የሚመለከተው። ዋና ዋና ትምህርቶቹ አምስት ናቸው፦

• ከእግዚአብሔር ጋር መነጋገር፦ ጸሎት አንድ የቅርብ ወዳጅ ከወዳጁ ጋር የሚያደርገው ዓይነት ንግግር ነው።
• የጸሎት ቦታና ጊዜ፦ ለመጸለይ የግድ ቤተ ክርስቲያን መሄድ ወይም ጸጥ ያለ ቦታ መፈለግ የለብህም። "በገበያ ስትሆን፣ መንገድ ስትሄድ ወይም ምግብ ስታበስል መጸለይ ትችላለህ" ይላል።
• እንቅፋቶችን ማሸነፍ፦ "ሰውነታችን ቤተ መቅደስ ቆሞ ሃሳባችን ገበያ የሚዞር ከሆነ ጸሎቱ ዋጋ የለውም" በማለት ልባችንን እንድናረጋጋ ይመክራል።
• ስለ ጠላቶች መጸለይ፦ ለሚወዱህ ብቻ ብትጸልይ ከአሕዛብ ምን ትለያለህ? ለጠላቶችህ ስትጸልይ ግን የክርስቶስ እውነተኛ ተከታይ ትሆናለህ።
• የጸሎት ውጤት፦ ጸሎት የማይችለው ነገር የለም። ሰይጣንን የሚያቃጥል እሳት፣ ነፍስን የሚያረጋጋ ወደብ ነው።

4. ቅዱስ ኤፍሬም ሶርያዊ፦ "የእንባ መምህር"

ቅዱስ ኤፍሬም ጸሎትን ከቃል ባለፈ በቅኔና በዜማ የገለጸ አባት ነው።

·         ጸሎትና ንስሐ፦ ጸሎት ነፍስን ከኃጢአት እድፍ የምታጥብበት "መንፈሳዊ ሳሙና" ነው። "ኃጢአቴን እንዳይ፣ የወንድሜንም በደል እንዳልፈርድበት ዓይኖቼን አብራልኝ" የሚለው ጸሎቱ የታወቀ ነው።

·         የእንባ ጸሎት፦ "ጸሎት ያለ እንባ እንደ ደረቅ መሬት ነው" ይላል። እንባ የልብን መለስለስና ትዕቢት መሰበርን ያሳያል።

·         መንፈሳዊ ክንፍ፦ ጸሎት ነፍስ ወደ ሰማይ የምትበርበት ክንፍ ነው። ሰው ሳይጸልይ መዋል ማለት ክንፍ የሌለው ወፍ ለመብረር እንደሚሞክር ያህል ነው።

5. ቅዱስ ቄርሎስ ዘእስክንድርያ፦ "የልጅነት ጸጋ"

ይህ "የእምነት ዓምድ" ጸሎትን ከእግዚአብሔር ጋር ካለን ዝምድና አንጻር ያስተምራል፦

·         የልጅነት መብት፦ "አቡነ ዘበሰማያት" ብለን እንድንጸልይ የተሰጠን ሥልጣን ትልቅ ጸጋ ነው። እግዚአብሔርን 'አባት' ብሎ መጥራት የሚቻለው በክርስቶስ በኩል የልጅነት ጸጋ ላገኙት ብቻ በመሆኑ ጸሎት የፍቅር መግለጫ መሆን አለበት።

·         በክርስቶስ ስም መጸለይ፦ እኛ በራሳችን ኃጢአተኞች ስለሆንን ወደ እግዚአብሔር መቅረብ አንችልም፤ ነገር ግን በክርስቶስ ስም ስንጸልይ አብ እኛን የሚያየን በልጁ በኩል ነው።

·         ጸሎትና ትዕግሥት፦ "እግዚአብሔር ጸሎታችንን የሚዘገየው እኛን ለመንፈሳዊ ተጋድሎ ለማዘጋጀት እንጂ ስለማይሰማን አይደለም" ይላል።

6. ቅዱስ ያሬድ፦ "የሰማያት መክፈቻ"

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን የዜማ መሠረት የሆነው ቅዱስ ያሬድ፣ በ"ጾም ድጓ" ውስጥ ጸሎትን ከጾም ጋር አዋህዶታል፦

·         ሰማይን መክፈት፦ "ጸሎት ሰማያትን ትከፍታለች፤ መናንም ከሰማይ ታወርዳለች፤ ምድርን እንደ ሰማይ ታደርጋታለች" ይላል።

·         እንደ መዓዛ ዕጣን፦ "ይዕረግ ጸሎትየ ቅድሜከ ከመ ዕጣን" (ጸሎቴ በፊትህ እንደ ዕጣን ይውጣ) በማለት ጸሎት በቀጥታ ወደ እግዚአብሔር መንበር የሚሄድ ጣፋጭ መዓዛ መሆኑን ያስተምራል።

·         የመላእክት አገልግሎት፦ ጸሎት በሰውና በመላእክት መካከል ያለውን ልዩነት እንደሚያጠፋና ሰው በምድር ሆኖ ከሰማያውያን ጋር አብሮ የሚያመሰግንበት መንገድ እንደሆነ ይገልጻል።

7. አቡነ ሺኖዳ ሣልሳዊ፦ "የመንፈስ ጥራት"

የዘመናችን ታላቅ አባት የነበሩት አቡነ ሺኖዳ፣ ጸሎትን ለዘመናዊው ሰው ተስማሚ አድርገው አቅርበውታል፦

• የመንፈስ ጥራት፦ ጸሎት የቃላት ብዛት ሳይሆን "የመንፈስ ጥራት" ነው። "መጸለይ ስትጀምር እግዚአብሔር በአጠገብህ እንዳለና እንደሚሰማህ በዓይነ ሕሊናህ ተመልከት" ይላሉ።
• የልብ መሻት፦ እግዚአብሔር የእጆቻችንን መዘርጋት ሳይሆን የልባችንን መመኘት ያያል። ጸሎት ከውስጣዊ ጥማት መነጨት አለበት።
• የመልስ ዓይነቶች፦ እግዚአብሔር ለጸሎት መልስ የሚሰጠው በሦስት መንገድ (አዎ፣ አይሆንም፣ ወይም ቆይ) እንደሆነና በሦስቱም ማመስገን እንደሚገባ ያስተምራሉ።

8. አቡነ ያዕቆብ ማላቲ፦ "የነፍስ ቤት"

አቡነ ያዕቆብ የጥንት አባቶችን ትምህርት ከዛሬው ሕይወት ጋር ያገናኛሉ፦

·         ጸሎትና አንድነት፦ ጸሎት እኛን ከክርስቶስ አካል ጋር አንድ የሚያደርገን ምሥጢር ነው።

·         የልብ ዝግጅት፦ "ጸሎት ከመጀመራችን በፊት ልባችንን እንደ ቤተ መቅደስ ማዘጋጀት አለብን" ይላሉ። ጸሎት "ፍቅር" ነው፤ እግዚአብሔርን መውደድ ስንጀምር መጸለይ ቀላል ይሆንልናል፤ ጸሎት የነፍስ "ቤት" (Home) ይሆናል።

9. ቅዱስ ጀሩም፦ "ጸሎትና ንባብ"

ቅዱስ ጀሩም ጸሎት ከመጽሐፍ ቅዱስ ንባብ ጋር የማይነጣጠሉ ወዳጆች መሆናቸውን ያምናል።

·         ሁለትዮሽ ንግግር፦ "ስትጸልይ አንተ እግዚአብሔርን ታናግረዋለህ፤ መጽሐፍ ቅዱስን ስታነብ ደግሞ እግዚአብሔር አንተን ያናግርሃል" ይላል። ንባብ ለጸሎት ማገዶ (ነዳጅ) ነው።

·         መንፈሳዊ ጋሻ፦ ጸሎት ከዓለማዊ ፈተናዎችና ከክፉ ሃሳቦች የሚጠብቅ "ጋሻ" ነው። በተለይ ሌሊት መጸለይ ነፍስን ያጠራል ይላል።

·         መዝሙረ ዳዊት፦ "መዝሙራት ሁልጊዜ በአፍህ ውስጥ ይኑሩ" በማለት አንድ ሰው መዝሙረ ዳዊትን በቃሉ ሲያጠና በሄደበት ቦታ ሁሉ ቤተ ክርስቲያኑን ይዞ እንደሚዞር ይቆጥረዋል።

ቅዱሳን አባቶች የጸሎትን ጥቅም እንዲህ በዝርዝር ያስተምሩናል። በዐቢይ ጾም ወቅት ክርስቲያኖች ሊተገብሩት ከሚገባ አበይት ተግባራት አንዱ በጸሎት በመትጋት የጸሎትን ጣዕም መረዳት ነው። ጾማችን ከጸሎት ጋር ሲዋሃድ መንፈሳዊ ሕይወታችን ይታደሳል። "መጽሐፍ ቅዱስን አለማወቅ ክርስቶስን አለማወቅ ነው" እንዳለው ቅዱስ ጀሩም፣ ቃሉን እያነበብን በጸሎት ወደ ፈጣሪያችን እንቅረብ።

#ዐቢይ ጾም #ክርስቲያኖች #ጸሎት #መዝሙረ ዳዊት

 ያዕቆብ ሰንደቁ

እሁድ ዘወረደ የካቲት 9 ቀን 2018 ዓ/ም

 አዲስ አበባ