የኪዳነምሕረት ብርሃን በዘይቱን

 የኪዳነምሕረት ብርሃን በዘይቱን

የካይሮ ምሽት እንደ ወትሮው በከተማዋ ግርግርና በታክሲዎች ጩኸት ተሞልቷል። ሚያዝያ 2 ቀን 1960 ዓ.ም (April 2, 1968)። በዘይቱን (Zeitoun) ሰፈር የሚገኘው የቅድስት ድንግል ማርያም ቤተክርስቲያን አካባቢ የሚገኙ ሰራተኞች ስራቸውን አጠናቅቀው ወደ ቤታቸው ለመሄድ በመዘጋጀት ላይ ናቸው። ማንም ሰው ያቺ ምሽት የግብፅን ታሪክ ብቻ ሳይሆን የዓለምን መንፈሳዊ እይታ የምትቀይር ትሆናለች ብሎ የገመተ አልነበረም።

1. ድንገተኛው ጩኸትና የብርሃን ንጋት

ምሽት 2፡30 አካባቢ። በቤተክርስቲያኑ ፊት ለፊት በሚገኘው ጋራዥ ውስጥ የሚሰሩት ሙስሊም መካኒኮች ድንገት ወደ ቤተክርስቲያኑ ጉልላት ቀና አሉ። በአይናቸው ያዩትን ማመን አቃታቸው። አንዲት በነጭ ብርሃን የተከበበች ሴት በቤተክርስቲያኑ ጉልላት ላይ ቆማለች። አንደኛው መካኒክ ፋሩቅ መሐመድ አትዋ ሴትየዋ ራሷን ልታጠፋ ከጣራው ላይ ልትዘል መሰለውና በከፍተኛ ድምፅ "ያ ሲቲ! ያ ሲቲ!" (እመቤቴ ሆይ! እንዳትዘይ!) እያለ መጮኽ ጀመረ።

ነገር ግን ያየው ነገር ከሰው ልጅ አቅም በላይ የሆነ ድንቅ ተአምር ነበር። የተመለከታት ሴት አልዘለለችም፤ ይልቁንም በብርሃን ተከባ በቤተክርስቲያኑ ጉልላት ላይ መመላለስ ጀመረች እንጂ። ያ የጩኸት ድምፅ በቅጽበት ወደ "ሃሌ ሉያ" እና "ኪራላይሶን" ተቀየረ። የዘይቱን ጎዳናዎች በደቂቃዎች ውስጥ በሰዎች ተሞሉ።

2. ለሦስት ዓመታት የዘለቀው ሰማያዊ ትዕይንት

ይህ ክስተት የአንድ ቀን ድንገተኛ ክስተት አልነበረም። ለሚቀጥሉት ሦስት ዓመታት፣ በተለይም በዓመት በዓላት ቀናት፣ እመቤታችን ቅድስት ኪዳነምህረት በዚያው ቤተክርስቲያን ላይ ትገለጥ ነበር። ምስክሮቹ እንደሚሉት፣ መገለጡ የሚጀምረው ድንገት ከሰማይ በሚወርዱ "የብርሃን እርግቦች" ነበር። እነዚህ ወፎች ክንፋቸውን ሳያርገበግቡ በቤተክርስቲያኑ ዙሪያ በከፍተኛ ፍጥነት ይበሩ ነበር።

ከዚያም ደማቅ የብርሃን ጭጋግ ቤተክርስቲያኑን ይሸፍነዋል። በዚያ ጭጋግ መካከል እመቤታችን ቅድስት ኪዳነምህረት በግርማ ትታያለች። አንዳንዴ በጉልላቱ ላይ ተንበርክካ ስትጸልይ፣ አንዳንዴም ሕዝቡን ስትባርክ፣ ሌላ ጊዜ ደግሞ ሕፃኑን ልጇን አቅፋ ትታይ ነበር። ከካይሮ እስከ አውሮፓ የመጡ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ሰዎች ይህን ትዕይንት በጋራ ይመለከቱ ነበር።

 3. ዓለምን ያስገረመው የምርመራ ውጤት

በወቅቱ የነበረው የግብፅ መንግሥት ኤሌክትሪክ በማቋረጥ ሳይቀር ነገሩን ለመመርመር ቢሞክርም፣ ብርሃኑ ግን ይበልጥ ደምቆ ይታይ ነበር። ፕሬዝዳንት ጋማል አብደል ናስር ራሳቸው በቦታው ተገኝተው መስክረዋል። እንደ "Al-Ahram" ያሉ ትላልቅ ጋዜጦችም ይህንኑ በፊተኛው ገጻቸው አትመውታል።

የግብፅ ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን ፓትርያርክ አቡነ ቄርሎስ 6ኛ እና በቅርቡ ደግሞ አቡነ ታዎድሮስ ዳግማዊ የቦታውን መንፈሳዊ ጸጋና ፈዋሽነት በይፋ መስክረዋል። ዛሬም ድረስ በ "El-Kiraza" መጽሔት እና በቤተክርስቲያኗ ይፋዊ ድረ-ገጽ (stmaryzeitoun.org) ላይ አዳዲስ ተአምራት እየተመዘገቡ ይወጣሉ።

4. ከሞት የታደገው ነጭ ጨርቅ፤ የሜሪ ክሊዮፓትራ ፈውስ

የዘይቱን ተአምር የታሪክ ትዝታ ብቻ አይደለም። በ2014/15 እ.ኤ.አ. ሜሪ የተባለች ወጣት በከባድ የኩላሊት በሽታ ትሰቃይ ነበር። ሁለቱም ኩላሊቶቿ ስራ አቁመው በሳምንት ሦስት ጊዜ እጥበት (Dialysis) ታደርግ ነበር። ተስፋ የቆረጡት ሐኪሞች ንቅለ ተከላ ካልተደረገ እንደማትቆይ ነገሯት። ሜሪ ግን ወደ ዘይቱን ሄዳ ለሦስት ቀናት ተማጸነች። በሦስተኛው ቀን ሌሊት እመቤታችን በህልሟ መጥታ ነጭ ጨርቅ አለበሰቻት። በማግስቱ ምርመራ ሲደረግላት ሁለቱም ኩላሊቶቿ ያለምንም ቀዶ ጥገና ሙሉ በሙሉ ስራ መጀመራቸው ተረጋገጠ።

5. በቤተክርስቲያን ሚዛን፦ የዘይቱን ተአምርና የሲኖዶሱ ምስክርነት

የግብፅ ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን ለማንኛውም ተአምራዊ ክስተት እውቅና ከመስጠቷ በፊት የምትከተለው ጥንቃቄ የተሞላበት የምርመራ ሂደት በዓለም አቀፍ ደረጃ ይታወቃል። ማንኛውንም ክስተት በቀላሉ "ተአምር" ብላ አታጸድቅም። ነገር ግን የዘይቱኑ መገለጥና ከዚያ በኋላ የመጡት ፈውሶች ይህንን ከባድ ፈተና አልፈው የቤተክርስቲያኗን ይፋዊ ማረጋገጫ አግኝተዋል።

ቤተክርስቲያኗ በዘይቱን የሚፈጸሙ ፈውሶች በጊዜያዊ ስሜት ላይ የተመሰረቱ ሳይሆኑ ቀጣይነት ያላቸው መሆናቸውን በመገንዘብ፣ ቦታውን "ታላቅ የቅዱሳን መካነ መቃብር" (Great Shrine) በሚል ልዩ ማዕረግ ትጠራዋለች። ይህ ስያሜ ለቦታው የተሰጠው ዝም ብሎ ሳይሆን፣ ለግማሽ ክፍለ ዘመን ያልተቋረጠው ሰማያዊ በረከት ምስክር ሆኖ በመገኘቱ ነው።

በቅርቡም በወቅቱ የግብፅ ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን ፓትርያርክ አቡነ ታዎድሮስ ዳግማዊ ዘመን፣ የቦታው መንፈሳዊ ጸጋና የፈዋሽነት ሚና በይፋ ዳግም ተመስክሯል። ቅዱስነታቸው በዘይቱን የሚከናወኑ ድንቅ ስራዎች የእግዚአብሔር ቸርነትና የእመቤታችን የቃል ኪዳን በረከት መገለጫዎች መሆናቸውን ለምዕመናን አረጋግጠዋል። ይህ የሲኖዶሱ ማረጋገጫ፣ ዘይቱን ዛሬም ድረስ የኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስቲያን መንፈሳዊ ጉልበትና የፈውስ ምንጭ ሆና እንደምትቀጥል ትልቅ ዋስትና ነው።

6. ከሃይማኖት አጥር በላይ፦ የዘይቱን አጽናፋዊ ፈውስ

የዘይቱን መገለጥ የአንድ ወገን ወይም የክርስቲያኖች ብቻ ትዕይንት አልነበረም። ያ በቤተክርስቲያኑ ጉልላት ላይ የሚፈሰው ሰማያዊ ብርሃን ሃይማኖት፣ ዘርና የፖለቲካ አመለካከትን ሳይለይ ለሰው ልጅ ሁሉ እኩል የበራ ነበር። በዚያ ብርሃን ስር ሙስሊሞች፣ አይሁዶች፣ ክርስቲያኖች አልፎ ተርፎም "ፈጣሪ የለም" የሚሉ ሳይንቲስቶች ሳይቀሩ በአንድነት ተገኝተዋል።

በብርሃኑ ጥላ ስር የታዩት ተአምራት ግን በቃላት ለመግለጽ የሚያዳግቱ እና የሰውን ልጅ አእምሮ የሚፈትኑ ነበሩ። ለዓመታት በአልጋ ላይ ተኝተው የነበሩ ሽባዎች በድንገት ተነስተው ሲራመዱ፣ በሕክምና ባለሙያዎች "ሊድኑ አይችሉም" ተብለው ተስፋ የተቆረጠባቸው የካንሰር በሽተኞች ጤንነታቸው ሲመለስ፣ እንዲሁም ለዘመናት የማያዩ የነበሩ ሰዎች ዐይናቸው በብርሃን ሲበራ በቦታው የነበሩ ጋዜጠኞች በዕንባ ተውጠው የማይመረመረው የፈውስ ኃይል ብለው ዘግበውታል።

ይህ ክስተት የዘይቱን ቤተክርስቲያንን ወደ "የዓለም የምሕረት አደባባይነት" ቀይሮታል። ሳይንቲስቶችና ተመራማሪዎች ተአምራቱን በተፈጥሮ ህግጋት ለመተንተን ቢሞክሩም፣ ውጤቱ ግን ከእውቀት በላይ ሆኖባቸዋል። ዛሬም ድረስ ዘይቱን የሁሉንም እምነት ተከታዮች የምታስተናግደው፣ የፈጣሪ ቸርነት ለሰው ልጆች ሁሉ መሆኑን በሚያሳይ በዚህ ድንቅ አጽናፋዊ ፍቅሯ ነው።

7. ዘይቱን፤ ከግማሽ ክፍለ ዘመን በኋላም ያልደረቀው የምሕረት ምንጭ

ዘይቱን (Zeitoun) በካይሮ ሰሜናዊ ምስራቅ አቅጣጫ የምትገኝ፣ ስሟ "ወይራ" ማለት የሆነች የሰላም መንደር ናት። በ1960ዎቹ ጸጥተኛ የመኖሪያ ሰፈር የነበረው ይህ ስፍራ፣ ዛሬም ድረስ የዓለም የፈውስ ማዕከል ሆኖ ቀጥሏል። ብዙዎች "ያ በ1968 ዓ.ም የታየው ብርሃን ዛሬም ለምን አልጠፋም?" ብለው ይጠይቃሉ። መልሱ በሁለት ታላላቅ ምሰሶዎች ላይ የቆመ ነው፦ ሰማያዊ ቸርነት እና ምድራዊ ጥንቃቄ።

7.1. ተአምራቱ ለምን አልተቋረጠም?

በዘይቱን ሰማይ ስር ዛሬም ተአምራት እንደ አጥቢያ ጠል ይፈስሳሉ። ለዚህ ደግሞ ሦስት ዋና ዋና ምስጢሮች አሉ፦

• ያልደረቀው የጸበል ፈውስ፦ እመቤታችን በረገጠችበት ስፍራ የሚገኘው ጸበል ዛሬም ድረስ በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎችን ከበሽታቸው ይፈውሳል።
• የጽኑ እምነት ስበት፦ "ዛሬም ኪዳነ ምሕረት እዚህ አለች" የሚለው የምዕመናን ጽኑ እምነት ሰማያዊውን በረከት ወደ ምድር ይስባል። ተአምር የእምነት ፍሬ ነውና!
• የምስክርነት መዝገቦች፦ የቤተክርስቲያኑ ቢሮ ዛሬም በየወሩ በሐኪሞች የምርመራ ውጤት (X-ray, MRI) የተደገፉ አዳዲስ የተአምራት ደብዳቤዎችን ይቀበላል። ሳይንስ "አይቻልም" ያለውን መለኮት "ይቻላል" ሲለው በሰነድ ይረጋገጣል።

7.2. የልቦና ንጽሕና፦ የተአምራት መጀመሪያ

"ልበ ንጹሖች ንጹሐን ናቸው፤ እግዚአብሔርን ያዩታልና" (ማቴ. 5፥8) የሚለው ቃል ለዘይቱኑ መገለጥ ትልቅ መሠረት ነው። ተአምር ከእኛ የራቀው እግዚአብሔር ስለተለየን ሳይሆን፣ የውስጥ ማንነታችን ሰውንም እግዚአብሔርንም የሚያርቅ ስለሆነ ነው። በዘይቱን የታየው ያ ታላቅ ብርሃን፣ በቅድሚያ በምዕመናን ልቦና ውስጥ የበራው የፍቅርና የጸሎት ብርሃን ውጤት ነበር።

7.3. ከዘይቱን የምንማረው የአስተዳደር ጥበብ

የዘይቱን በረከት ዛሬም ያልጠፋው እግዚአብሔር ስለወደደ ብቻ ሳይሆን፣ የግብፅ ቤተክርስቲያን ለቦታው የሰጠችው መንፈሳዊና አስተዳደራዊ ጥበቃ ጭምር ነው። ይህ ለኛ ለኢትዮጵያውያን ትልቅ ማስተማሪያ ነው፦

• መንፈሳዊነትን መጠበቅ፦ የዘይቱን መቅደስ "ታላቅ የምስክርነት ስፍራ" (Great Shrine) ተብሎ በሲኖዶስ ደረጃ ጥበቃ ይደረግለታል። ይህም በረከቱ በገበያና በመንገደኛ ግርግር እንዳይረክስ አድርጎታል።
• የእኛ ቁጭት፦ ወደ እኛ ስንመለከት ግን ስንት የምሕረትና የፈውስ ቦታዎቻችን በአግባቡ ባለመያዛቸው መንፈሳዊ ክብራቸው ሲቀንስ እናያለን። ቅዱሳን ቦታዎቻችን በንግድና በዝርክርክ አሰራር ሲወረሩ፣ ምዕመናን ለፈውስ መጥተው በግርግር ተስፋ ቆርጠው ሲመለሱ ማየት ልብ ይሰብራል።

የዘይቱን ቤተክርስቲያን ለግማሽ ክፍለ ዘመን ሳይቋረጥ በበረከትና በተአምራት የጸናችው፣ ሰማያዊው ጸጋ ከምድራዊ የአስተዳደር ጥበብ ጋር በመጣመሩ ነው። የግብፅ ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ ለዚህ ስፍራ የሰጠው የተማከለ ትኩረትና "ታላቅ መቅደስ" (Great Shrine) የሚል ልዩ ክብር፣ ቦታው ከመንፈሳዊ ዓላማው ውጭ ለንግድና ለግርግር እንዳይጋለጥ አድርጎታል። ይህም ለኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ትልቅ ትምህርት የሚሰጥ ሲሆን፣ በተለይም በሀገራችን የሚገኙ በርካታ የፈውስና የምሕረት ቦታዎች መንፈሳዊ ክብራቸውን ጠብቀው እንዲቀጥሉ፣ በቅዱስ ሲኖዶስ የሚመራ ጥብቅ የሆነ የተማከለ የአስተዳደር ሥርዓትና የጥበቃ መመሪያ እንደሚያስፈልጋቸው ያሳያል።

መንፈሳዊ በረከትን ጠብቆ ለማቆየት የአስተዳደር ብልሃትና የልቦና ንጽሕና ወሳኝ ናቸው። ዛሬ በኪዳነ ምሕረት በዓል፣ በዘይቱን የታየው የብርሃን ቃል ኪዳን በእኛም መቅደሶች እንዲጸና፣ መሪዎች በአመራር ጥበብ እኛም በውስጣዊ ማንነታችን መቅደሳችንንና ልባችንን ለማጽዳት ቃል የምንገባበት የምሕረት ቀን ይሁንልን።

 

"የእግዚአብሔር ቸርነት እንደ ዘይቱን ወይራ ሁልጊዜ ለምለም ነው፤

ቃል ኪዳኑም አይታጠፍም።"

ይቆየን!

ያዕቆብ ሰንደቁ

የካቲት 16 ቀን 2018ዓ/ም 

አዲስ አበባ